Son güncelleme: 18 Kasım 2026 · Yazar: Dr. Bilal Tanrıverdi
Devlet memurları iki yoldan tayin isteyebilir: hizmet süresine bağlı isteğe bağlı yer değiştirme ve mazerete bağlı yer değiştirme. Sağlık, aile birliği (eş durumu) ve can güvenliği mazeretleri belgelenirse, memur zorunlu çalışma süresini doldurmadan da tayin isteyebilir. Başvuru, memurun bağlı olduğu kuruma dilekçe ve belgelerle yapılır. Kurallar 657 sayılı Kanun’un 72. ve devamı maddeleri, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ve kurumların kendi atama yönetmeliklerinde düzenlenir.
“Tayin hakkım var mı?” sorusunun cevabı, çalıştığınız kuruma, ne kadar süredir bulunduğunuz yere ve gerekçenize göre değişir. Öğretmenler, sağlık personeli ve diğer kurumların memurları için takvimler ve ayrıntılar farklı. Ama temel mantık aynı: ya süreniz dolmuştur ya da belgelenebilen bir mazeretiniz vardır.
İçindekiler
Tayin türleri
| Tür | Ne zaman istenebilir? | Temel şart |
|---|---|---|
| İsteğe bağlı yer değiştirme | Kurumun belirlediği atama dönemlerinde | Bulunulan bölge veya yerdeki zorunlu çalışma süresinin dolması |
| Aile birliği (eş durumu) | Süre şartı aranmadan | Eşin istenen yerde kamu personeli olması ya da sigortalı çalışması |
| Sağlık mazereti | Süre şartı ve atama dönemi aranmadan | Memurun veya bakmakla yükümlü olduğu yakınının sağlık kurulu raporu |
| Can güvenliği | Süre şartı aranmadan | Can güvenliği tehlikesinin belgelenmesi |
Aile birliği (eş durumu) tayini
Eşinizin başka bir ilde çalışması hâlinde, aile birliğini sağlamak için eşinizin bulunduğu yere tayin isteyebilirsiniz. Genel yönetmeliğe göre eşin:
- Kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalışması, veya
- Atanmak istenen yerde, başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde en az 360 gün sigortalı (SGK’lı ya da Bağ-Kur’lu) çalışmış olması
gerekir. Eşlerin ikisi de memursa, 657 sayılı Kanun’un 72. maddesi aile biriminin korunması için kurumlar arasında koordinasyon sağlanmasını öngörür.
Önemli: Sağlık ve aile birliği mazeretine dayalı tayinle yeni yerine atanan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında belgelemekle yükümlüdür. Mazeret ortadan kalkarsa, memurun bulunduğu yerde kalıp kalmayacağı yeniden değerlendirilir.
Sağlık mazereti tayini
Memurun kendisinin, eşinin, çocuğunun ya da bakmakla yükümlü olduğu anne-babasının bulunduğu yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya iklim şartları nedeniyle sağlığının olumsuz etkilendiği durumlarda sağlık mazereti tayini istenebilir. Bunun için yetkili bir hastaneden alınmış sağlık kurulu raporu gerekir. Sağlık mazeretine dayalı tayinler atama dönemine bağlı değildir; yıl içinde başvurulabilir.
İsteğe bağlı tayin ve hizmet bölgeleri
İsteğe bağlı tayinde, kurumların belirlediği hizmet bölgelerindeki ya da hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma sürelerinin tamamlanmış olması gerekir. Genel yönetmelik ülkeyi illere göre hizmet bölgelerine ayırır; her bölgede çalışılması gereken asgari süre kurum yönetmeliklerinde belirlenir. Başvurular genellikle kurumun ilan ettiği atama dönemlerinde alınır.
Öğretmenler için Millî Eğitim Bakanlığı’nın, sağlık personeli için Sağlık Bakanlığı’nın kendi atama ve yer değiştirme yönetmelikleri uygulanır; başvuru takvimleri ve puanlama sistemleri bu kurumlarda farklıdır.
Başka bir kuruma geçiş
Memurun farklı bir kuruma geçmesi (kurumlar arası naklen atama) 657 sayılı Kanun’un 74. maddesine göre yapılır ve iki kurumun da onayını gerektirir. Kurumların bu konuda takdir yetkisi geniştir; talep her zaman kabul edilmez. Aday memurlar, adaylık süresi boyunca kurum dışına naklen atanamaz.
Tayin başvurusu nasıl yapılır?
- Kurumunuzun atama ve yer değiştirme yönetmeliğini ve varsa ilan edilmiş başvuru takvimini kontrol edin.
- Mazeretinizi gösteren belgeleri hazırlayın: evlilik belgesi ve eşin çalıştığını gösteren yazı ya da SGK hizmet dökümü, sağlık kurulu raporu gibi.
- Dilekçenizi ve belgelerinizi bağlı bulunduğunuz birim üzerinden kurumunuza iletin. Birçok kurum bu başvuruları elektronik sistem üzerinden alır.
- Sonucu takip edin. Talebiniz reddedilirse ret kararına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idari yargıda dava açabilirsiniz.
Eşinizin sigortalılık durumunu belgelemek için SGK hizmet dökümü rehberimizden yararlanabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Kurum yönetmeliğine bakmadan genel kurala güvenmek: Öğretmenler ve sağlık personeli başta olmak üzere birçok kurumun kendi kuralları vardır.
- Eşin sigortalılık süresini eksik belgelemek: Özel sektörde çalışan eşte son iki yılda 360 gün şartı aranır.
- Ocak ayındaki mazeret beyanını unutmak: Mazeret tayiniyle gelen memur, her yıl belgelemezse sorun yaşayabilir.
- Dava süresini kaçırmak: Ret kararına karşı 60 günlük dava süresi kesin süredir.
Sık sorulan sorular
Nişanlı ya da yeni evli memur eş durumu tayini isteyebilir mi?
Eş durumu mazereti için resmî nikâh şarttır. Evlendikten sonra, eşin çalışma şartları sağlanıyorsa başvuru yapılabilir.
Boşanma tayini etkiler mi?
Aile birliği mazeretiyle atanan memurun boşanması, mazeretin ortadan kalkması anlamına gelir. Bu durumda kurum, memurun durumunu yeniden değerlendirebilir.
Sözleşmeli personel tayin isteyebilir mi?
4/B sözleşmeli personelin yer değiştirmesi kendi mevzuatına ve sözleşmesine göre belirlenir. Statü farkları için 4/A, 4/B, 4/C nedir rehberimize bakın.
Tayin olunca izin hakkım yanar mı?
Hayır. Yıllık izin hakları yeni görev yerinde de devam eder. Ayrıntılar için memur izin hakları rehberimize bakın.
Kaynaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 72-76. maddeler (mevzuat.gov.tr)
- Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)